Bonas en de mensen erachter - BONAS - Kennisportaal voor architectuur, stedenbouw, interieur, tuin en landschap

BONAS
Kennisportaal voor architectuur, stedenbouw, interieur, tuin- en landschap
Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Over Bonas
Achter architectuur zit altijd een verhaal

Achter architectuur zit altijd een verhaal. Een kennismaking met de ideeën  van de ontwerpers brengt dat verhaal tot leven. Er zijn bouwwerken die  aan gesloten burchten doen denken, terwijl andere bijna doorzichtig  zijn. Soms hebben we het gevoel dat objecten echt in hun omgeving  passen. Maar ook zien we vormen die scherp contrasteren met hun naaste  omgeving. Waarom? Wat geeft de 19de eeuwse parken zo’n bijzondere  uitstraling? En hoe werkt de maatschappelijke ‘ímpact’ van architectuur:  de Amsterdamse School bracht de lagere inkomensklassen in aanraking met  een beter bestaan door middel van sociale woningbouw, uitgevoerd in  mondain design, terwijl architect Kropholler traditionele  gezagsverhoudingen verpakte in gebouwen waarin traditionele vormen  werden uitvergroot. En hoe gaf sanatorium Zonnestraal genezende TBC  patiënten uitzicht op een gezonder leven? Voor wie zich in dit soort  thema’s wil verdiepen vormt deze website een belangrijke vraagbaak.

Identiteitsverlies omgeving door ontoegankelijke kennis
De  inrichting van de gebouwde omgeving staat in Nederland op een hoog  peil. Velen kennen beroemde, in hun tijd vaak spectaculaire projecten  zoals Zocher’s Vondelpark en de Beurs van Berlage in Amsterdam, Dudok’s  stadhuis in Hilversum of Brinkman en Van der Vlugt’s Van Nellefabriek en  Piet Bloms kubuswoningen in Rotterdam. Veel andere namen echter, ook  van ontwerpers van wie het werk zeer gewaardeerd wordt, raken slechts in  vakkringen bekend en verdwijnen naderhand weer uit het gezichtsveld. De  meeste architecten die Berlages hogelijk gewaardeerde plan  Amsterdam-Zuid bebouwden, zijn thans vergeten; hetzelfde geldt voor hen  die Van Eesterens wereldberoemde Algemeen Uitbreidingsplan Amsterdam  zijn gezicht gaven. Zeker wanneer er geen archieven meer resten, is het  moeilijk van zulke ontwerpers de oeuvres te reconstrueren en de  uitgangspunten te achterhalen waarop zij hun ontwerpbeslissingen  baseerden. Zo verliest de omgeving langzamerhand een stukje identiteit.

De rol van BONAS: inventariseren en ontsluiten
Sinds  de jaren ’90 van de vorige eeuw doet BONAS onderzoek naar het werk van  de belangrijkste Nederlandse ‘omgevingsontwerpers’. Het onderzoek is  tweeledig. Enerzijds worden de oeuvres van deze ontwerpers  geïnventariseerd en beschreven en wordt er een essay aan hen gewijd.  Anderzijds worden tijdschriftartikelen, boeken en archiefmateriaal ten  behoeve van deze oeuvrelijsten ontsloten. Daarmee is BONAS het  belangrijkste kennisportaal in Nederland als het gaat om documentatie  over het werk van Nederlandse (interieur-)architecten, tuin- en  landschapsontwerpers en stedenbouwkundigen.
Archieven  van ontwerpers bevinden zich bij verschillende instellingen, de meeste  bij Het Nieuwe Instituut in Rotterdam, maar ook bij het Nationaal  Archief, regionale, stedelijke en plaatselijke archieven. Het bijzondere  van BONAS is dat het een totaaloverzicht biedt: ontwerpers en hun werk  worden in kaart gebracht, ongeacht of er archief is of waar zich dit  bevindt. Indien mogelijk wordt doorverwezen naar archieven. maar aan de  hand van literatuuronderzoek wordt ook werk geïnventariseerd van  ontwerpers van wie het archief verloren is gegaan. Een voorbeeld vormt  het werk van de Haagse architect Johannes Mutters jr. (1858-1930). Hij  stond aan de wieg van de ontwikkeling van Wassenaar, maar zijn archief  is verloren gegaan en als architect raakte hij vergeten. Aan de hand van  onderzoek in gemeente- en privé-archieven wordt, op initiatief van  BONAS, zijn oeuvre geïnventariseerd en komt het verhaal achter zijn  gebouwen weer tot leven. Veel van zijn werk is thans als gemeentelijk en  rijksmonument geboekstaafd.

Ziet U een interesssant project? Zoek het op in onze Archiwijzer!
Koop de BONAS-boeken in onze webwinkel!
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu